زندگی نامه شاه اسماعیل

"برای جستجو در اشعار شاه اسماعيل کليک کنيد"

اسماعیل، ملقب به ابوالمظفر بهادر خان حسینی، و معروف به شاه اسمعیل مؤسس سلسله صفوی است. از وی اشعاری به ترکی و به فارسی با تخلص «خطایی» بر جا مانده است، دیوان او بالغ بر ۸۰۰ صفحه می باشد. سلطان سلیم اول که در جنگ معروف چالدران در فتح تبریز موفق شده بود که همسر محبوب شاه اسماعیل را به اسارت در آورد پس از خروج از ایران وی را گروگان گرفت و برای آزادی وی از شاه امتیازات کلانی خواست. اما اسماعیل برای به دست آوردن همسر محبوب خود حاضر نشد یک وجب از خاک ایران را به سلطان سلیم تسلیم کند و آن چنان که گفته شده از غم فراق دوری همسر خویش در سن سی و پنج سالگی درگذشت. پس از وی فرزند وی شاه طهماسب اول به پادشاهی ایران رسید.

  اشعار ترکی شاه اسماعیل صفوی 

الله

الله-الله, دئیین, بازیلر,
بازیلر, دئیین, شاه منم

قارشو گلین, سجده قیلین
بازیلر, دئیین, شاه منم

ئوچماقدا توتی قوشویام
آبیر لشکر ار باشییام

من صوفیلر یولداشییام
بازیلر, دئیین, شاه منم

نه یئرده اکرسن بیترم
خاندا چابیرسان یئترم

صوفیلر, علین توتارام
بازیلر, دئیین, شاه منم

منصور ایله داردا ایدیم
خلیل ایله ناردا ایدیم

موسا ایله توردا ایدیم
بازیلر, دئیین, شاه منم

قیرمیزی تاجلی, بوز آتلی
آبیر لشگر نیسبتلی

یوسیف پئیبمبر صیفتلی
بازیلر, دئیین, شاه منم

ختاییم آل آتلییام
سؤزو شکردن داتلییام

مورتزا علی ذاتلییام
بازیلر, دئیین, شاه منم

پروردیگار

ائی کی, یوخدان بو جاهانی وار ائدن پروردیگار
یئری قایم گؤگلری دووار ائدن پروردیگار.

"کونتو کنز"این آیتی وصفینده اولموشدور نوزول,
وارلیبینا "کون فکان" ایقرار ائدن پروردیگار.

جوملهٔی-عالمده سن گوندن دخی ظاهر, ولی,
دیلده دایم آدینی ستتار ائدن پروردیگار.

مؤمینه مسکن قیلاندیر بابی-جنناتو نیم,
کافری-مونکیر مقامین نار ائدن پروردیگار.

جومله‌اشیالار گؤزون درخاب ائدندیر گئجه‌لر,
گؤگده کؤوکبلر گؤزون بیدار ائدن پروردیگار.

بیر قولونی اودا یاخوب, قیلدی فی-ناری-سقر,
بیر قولونی محرمی-اسرار ائدن پروردیگار.

میسر ایچینده یوسیفی بیر قول ایکن سولطان ائدن,
درد ایله یقوبینی بیمار ائدن پروردیگار.

یونیسی دریا ایچینده یوددوران بیر بالیبه,
آتشی ایبراهیمی گولزار ائدن پروردیگار.

یابدیران دریایا گؤگدن ابری-نئیسان یابمورون,
قتپه‌سیندن لؤلؤیی شهوار ائدن پروردیگار.

انبییالار بخشینه یازدیران الا مرتبه,
موستفانی جومله‌دن موختار ائدن پروردیگار.

اون ایکی معصومی-پاکی پیش ائدن اوممتلره,
مورتضانی حئیدری-کررار ائدن پروردیگار.

لوطفیله احوالینا قیلگیل خطای‌نین نظر,
عشق ایچینده والئهی-دیدار ائدن پروردیگار.

یا علیّ المرتضی

عرضه یازدیم من سنه، ای شاه خوبانیم مدد
عرض حالیم سن بیلورسن، دین و ایمانیم مدد

شرمسارم، پرگناهم، سن باغیشلا یا کریم!
جمله لرنی یارلیغایین، کامل احسانیم مدد

مست و مجنون اولمیشام من فرقتیندن یا حبیب!
ای حقیقت عالمینده اینجه ارکانیم مدد

بو الیم دور دامنینیز یا علیّ المرتضی
بوی وصلیندور سنون هر درده درمانیم مدد

هر یانا عزم ائیلر اولسان سوره ی فتح اولدی فتح
آچیلور باغلو قاپی، دولتلی دربانیم مدد

بو "خطایی" نین گناهین سن گتورمه یوزینه
شاه مردان، شیر یزدان، سرّ سبحانیم مدد

قیرخلار میدانی

قیرخلار میدانینا واردیم,
گل بری, ائی جان, دئدیلر.

عزت ایله سلام وئردیم,
گل, ایشده مئیدن, دئدیلر.

قیرخلار بیر یئرده دوردولار,
اوتور دئیه, یئر وئردیلر,

اؤنومه سوربا سردیلر,
ال لوبمایا سون, دئدیلر.

قیرخلارین قلبی دورودور,
گلنین قلبین آریدیر,

گلیشین هاردان بریدیر,
سؤیله, سن کیمسن? - دئدیلر.

گیر سیماه, بئله اوینا,
سیلینسین, آچیلسین آینا,

قیرخ ایل قازاندا دور قاینا,
داها چیی, بو تن, دئدیلر.

گؤردویونو گؤزون ایله,
سؤیله‌مه سن سؤزون ایله,

اوندان سونرا بیزیم ایله,
اولاسان مئهمان, دئدیلر.

دوشمه دونیا مؤهنتینه,
طالب اول حاق حضرتینه,

آبی-زمزم شربتینه,
بارمابینی بن, دئدیلر.

شیخ خطای نه دیر حالین,
حاقا شوکر ائت, قالدیر الین,

قئیبتدن کسه گؤر دیلین,
هر قولا یئیسن, دئدیلر.